مىفرمايد : « عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْه رَقِيبٌ عَتِيدٌ » « 1 » . مؤلف : در اين معنا روايات بسيارى وجود دارد كه قسمتى از آنها به زودى از نظر خوانندگان خواهد گذشت ، و اگر در روايات نامبرده آيه شريفه با مساله : دو فرشته نويسنده حسنات و سيئات تطبيق شد ، منافاتى با تطبيق روايت مورد بحث ، ندارد كه آيه را بر فرشته و شيطان تطبيق كرده ، براى اينكه آيه شريفه بر بيش از اين دلالت ندارد كه رقيب و عتيدى براى هر انسانى هست و مراقب تمامى سخنان او هستند ، و در طرف راست و چپ هر كس قرار دارند ، و اما اينكه اين رقيب و عتيد هر دو از ملائكه‌اند و يا يكى ملك و ديگرى شيطان است ، آيه شريفه صراحتى در هيچيك ندارد و بر هر دو احتمال قابل انطباق است . و نيز در همان كتاب ( كافى ) از زراره روايت آورده كه گفت : من از امام صادق ( ع ) از معناى « رسول » ، « نبى » ، « محدث » سؤال كردم ، فرمود : « رسول » آن كسى است كه فرشته وحى را مىبيند و مىبيند كه دارد رسالت الهى را برايش مىآورد و مىگويد پروردگارت چنين و چنان دستور داده و رسول با داشتن پست رسالت « نبى » هم هست ، و اما « نبى » فرشته اى را كه بر او نازل مىشود نمىبيند ، بلكه خبرى كه قرار است بر او نازل گردد به دلش مىافتد و در چنين حالى نظير غشوه و بيهوشى به او دست مىدهد ، و در آن حالت خواب مىبيند . پرسيدم : از كجا مىفهمد آنچه در خواب ديده حق است ؟ فرمود : خداى تعالى برايش بيان مىكند آنچه كه يقين مىكند كه حق است ، ولى فرشته را نمىبيند ( تا آخر حديث ) « 2 » . مؤلف : اينكه فرمود : « رسول با داشتن رسالت نبى هم هست » اشاره است به اينكه هر دو صفت ممكن است در شخص جمع شود و ما در سابق در تفسيرى كه ذيل آيه : « كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللَّه . . . » « 3 » داشتيم بحثى پيرامون معناى رسالت و نبوت كرديم . و اينكه فرمود : « حالتى شبيه به غشوه و بيهوشى به او دست مىدهد » منظورش تفسير رؤياى پيامبر است ، مىخواهد بفرمايد : منظور از رؤيا در پيامبران مشاهده و درك غيب است ، نه رؤيا به معناى معروفش و جمله : « خداى تعالى برايش بيان مىكند اشاره است به همان معنايى كه در سابق گذشت كه » انبيا به خاطر داشتن عصمت داراى تشخيص هستند كه

--> ( 1 ) هيچ سخنى را انسان در فضاى دهان نمىجود مگر آنكه نزدش دو كس بعنوان رقيب و عتيد از طرف راست و چپ قرار دارند ( سوره ق آيه 18 ) . ( 2 ) با اين الفاظ بيان از زراره است كافى ج 1 ص 76 ح 1 و 4 . ( 3 ) سوره بقره آيه 213 .